Skip to content

 

 

Tadıyla Büyüleyen Uzakdoğu Lezzeti Yeşil Çay Nasıl Üretilir?

Uzmanların sağlık için çeşitli faydalarını sıkça dile getirdiği ve hafif lezzetiyle damaklarda eşsiz bir tat bırakan yeşil çay, üretim sürecinde uygulanan hassasiyetle de değerini ortaya koyar. Doğru yaprakların seçiminden doğru yöntemlerin uygulanmasına kadar pek çok detayın incelikle yerine getirildiği yeşil çay üretimi; ülkemizde de geliştirilmiş yöntemlerle yapılmaya devam eder.

Yeşil Çay Nasıl Üretilir?

Yeşil çay üretimi için genellikle geniş yapraklara sahip Assam çay çeşitlerindense küçük yapraklı Çin çay çeşitleri daha uygun olur. “Yeşil çay neyden yapılır?” diye merak edenler için Japonya’da üretim; ağırlıklı olarak bu amaç doğrultusunda yetiştirilen Tamamidori, Natsumidori ve Yabukita çay çeşitlerinden doğru zamanlarda toplanan yapraklarla yapılır. Ayrıca yeşil çay tohumu, yılın her dönemi rahatça ekilebilir. Yeşil çay üretiminin doğru şekilde yapılabilmesi ve ortaya başarılı bir lezzet çıkabilmesi için kaliteli yeşil çay yaprağı kullanmak gerekir. Bununla birlikte tıpkı siyah çayda olduğu gibi yeşil çayda da işleme aşamasında yaprağın standartlarına uygun yöntemler kullanılması ve buna uygun şekilde yaprakların toplanması büyük bir öneme sahiptir. Gerçekten kaliteli ve nitelikli olan yeşil çaylar, genellikle körpe ve genç çay yaprakları kullanılarak üretilir. Bu yüzden satın alınan yeşil çayın fiyatı, kalitesi ve lezzeti hakkında önceden büyük ölçüde fikir verebilir.

Özellikle ve işleme bakımından yeşil çay üretimi, siyah çay üretimine göre büyük farklılıklara sahiptir. Fabrikalara gönderilen yeşil çay yaprakları kısa süre içerisinde ve direkt olarak yüksek sıcaklıklarda şokla soldurmaya tabi tutulur. Bu sayede enzimlerin inaktif bir hale geçmeleri sağlanır. Dolayısıyla çay yapraklarının içeceğe de rengi veren yeşil yapısı korunur. 

Yeşil Çay Üretim Yöntemleri

Dünya çapında temel olarak iki şekilde yeşil çay üretimi yapılır. Buna bağlı olarak yeşil çay üretiminde Çin ve Japon metotları kullanılırken bu her iki üretim yönteminin de farklı versiyonları vardır. Ülkemizde ise 1990 senesinde önceki yeşil çay üretiminde Çin metodu temel alınırdı. Sonrasında 1990 senesinden 2004 senesine kadar Türkiye’de yeşil çay üretimine ara verildi. 2004 senesinden itibaren ise temel olarak aynı yöntem kullanılmakla birlikte süreçlere bazı ilaveler ve düzenlemeler yapıldı. 

Türkiye’de 2004 Yılı Sonrası Yeşil Çay Üretim Yöntemi

Yeşil çay üretim süreci ilk olarak boşaltma aşamasıyla başlar. İçerisine en fazla 10 ile 12 kg civarı yaş şekilde çay yaprağı konulmuş kasalar, çay taşıma araçları ile fabrikaya getirilir. Ardından hiç bekletmeden fabrikaya girme sıralarına göre boşaltma işlemine alınır. Bunun yanı sıra kasalar mümkün mertebe aralarında hava geçişi olabilecek biçimde aralıklı istif edilir. Sonrasından bekletmeden yükleme bandı kullanılarak şok soldurma teknelerinin içerisine yavaşça boşaltılır. 

Devamında geçilen şok soldurma aşamasında ise oksidasyon enzimleri inaktive edilir. Bu süreçte yapraklara 1.5 - 2 bar ve 110-120 derecede doymuş buhar uygulanır. Ancak kesinlikle termometre ve manometre ile basınç ve ısı değerleri düzenli şekilde takip edilir. Genellikle şoklama süresi 1 ile 3 dakika arasında olur. Şoklanan çay yaprakları; yapışkan yüzeye, sarımsı bir yeşil renge ve kırılmadan ve eğilebilen bir yapıya sahiptir. Aynı zamanda ideal biçimde şoklamanın sağlanabilmesi adına ünitenin serme kalınlığının 10 cm’den fazla olmaması gerekir. 

Son aşama olan soğutma aşamasında ise yaprakların yüzeyindeki su kısmen de olsa buharlaştırılır. Ortam sıcaklığında hava verilerek yapılan soğutma işlemi imalat sistemine göre 1 saate kadar sürebilir. Benzer şekilde soğutma ünitesinin içerisine serilen şoklu çayların kalınlığının 5 cm’i geçmemesi gerekir. Nihayetinde şoklanmış çayların ortam sıcaklığına gelmesi amaçlanır.