Skip to content

 

 

İnce Belli Çay Bardağı Nereden Geliyor?

Türk çayının yeri bizde oldukça farklıdır. Sabahtan başlayarak günün her saati severek tükettiğimiz bu eşsiz lezzetin ayrılmaz bir de parçası vardır; ince belli çay bardağı. Günlük hayatta sık sık kullandığımız başka bardakla çay içemediğimiz bu ince belli bardaklar nasıl bizim hayatımıza bu kadar yerleşti? İnce belli çay bardağı nereden geldi, hiç merak etmiş miydiniz? İşte genç, yaşlı, kadın, erkek fark etmeksizin, vazgeçemediğimiz ince belli bardağın ortaya çıkış hikayesi…

Türk çay bardağı olarak bilinen ince belli çay bardaklarının ilk kez kim tarafından tasarlanıp üretildiği konusunda kesin bir bilgiye ulaşılmış değildir.  Bazı söylemlere göre ince belli çay bardağının ilk kez 1935 yılında kurulan Beykoz Cam Fabrikası'nda tasarlanıp üretildiği düşünülür. Bir ressam olan Hoca Ali Rıza’nın Semaver adlı tablosunda ince belli bardak ögesine rastlanır. Hoca Ali Rıza 1858 -1930 yılları arasında yaşamıştır. Vefat tarihi göz önüne alındığında ince belli çay bardağının Beykoz Cam Fabrikası'nın kurulmasından çok daha önceden beridir hayatımızda yer aldığını söylemek mümkündür. Cam sanayi, 1850’li yıllarda Avrupa’da hareketlenen Sanayi Devrimi ile gelişme gösterir. Bardak formu sap, ayak ve kulpa sahip bir formdan ibarettir. sonrasında gelişen cam sanayisi ile Beykoz cam fabrikası, maliyetleri azaltmak amacıyla ilk defa sapı, ayağı ve kulbu olmayan bir bardak üreterek ince belli bardağın Türk çayı için vazgeçilmez bir bardak olma yolundaki serüvenini başlatır.

Türkler İçin İnce Belli Çay Bardağı

Lale şeklini andıran ince belli çay bardağının batılı bir icat olduğu düşünülse de Türkler tarafından çok çabuk benimsenir. Tüm dünyada kabul gören Türk çay bardağı, yalnızca bir tasarımdan öte bilimsel bir icat olarak görülür. Bu düşüncenin bardağın yapısının tamamen çayı uzun süre sıcak tutabilme özelliğinden kaynaklandığı düşünülür. Avrupa’da kullanılan cam bardaklardan çok farklı tasarıma sahip olan ince belli çay bardakları, yapıları gereği hem eli hem de avuç içini ısıtma görevini gerçekleştirir. Bardağın direkt avuç içinde tutulabilir olması soğuk havalarda elin ısınmasına fayda sağlarken sıcacık çay keyfinize keyif katar. Sıcak havalarda ise baş parmak ve işaret parmağı ile nazik bir tutuş tercih edilebilir. Bu sayede elin yanmasını engelleyen ince belli bardağın ihtiyaca yönelik olarak ortaya çıkmış bir icat olduğu görülür.  

İnce belli çay bardağı ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak üretilmiştir. Böyle bir düşüncenin hakim olma sebebi ise Türk kültüründe oldukça önemli bir yere sahip olan çayın hazzını en üst seviyede tutma isteğidir. İnce belli çay bardağı kavisli yapısı sayesinde Türkler için önemli bir içecek olan çayın çabuk soğumasını engelleyerek keyifle çay içilmesini sağlar. Dar yapısı çayı soğutmazken ağza doğru genişleyen kısmı ağzın yanmasını engelleyerek çay keyfi sunmaya yarar.  Bu yüzden ince belli çay bardağının çay keyfini en üst seviyede sunabilmesi gerekir.

İnce Belli Çay Bardağı Neden Tercih Edilir?

Şeffaf ve cam malzemeden üretilmiş ince belli bardak, çayın renginin görünmesini sağlar. Çay sevenler için çayın ince belli bardakta içilmesi kadar tavşankanı bir renge sahip olması da önemlidir. Böylece dem ayarı yapılabilir. Dem ayarı çayın tadını belirlemesi açısından oldukça önemlidir. İnce belli bardakta bulunan tasarımda orta kısmının ince olması çay bardağının avucun içine tam oturmasını sağlayarak çayın sıcaklığının hissedilmesini sağlar. Çayla duygusal bağ kuranlar için bu temas oldukça önemlidir. Ağız kısmına doğru genişleyen çay bardağı oldukça sıcak olan çayın dar kısımda sıcaklığını muhafaza ederken ağız kısmında soğutarak ağzın yanmasını engeller. Günümüzde yaş, cinsiyet fark etmeden çay seven herkes ince belli bardağı oldukça benimser ve önemser. Çay tiryakileri başka bardaklarla çay içseler bile ince belli ile aldıkları keyifli içime ulaşamazlar.