Skip to content

 

 

Tarihte Bugünde Dünyanın Sofistike İçeceği: Çin Çayı 

Dünyanın bilindik en eski içeceklerinden biri olan çay geçmişten bugüne uzanan bir öyküye sahiptir. Binlerce yıldır Çin kültürünün en önemli temsilcilerinden biri olup dünyaya yayılan çay, efsaneye göre milattan önce 2737 yılında Çin İmparatoru Shen Nung’un bir ağacın yapraklarının (Camellia sinensis), altında kaynatılan suya dökülüp tat vermesi ile başlar. Bitki uzmanı olan imparator bu kazara oluşan karışımı merak eder ve deneyimlemek ister. Bunun sonucunda çay olarak adlandırılan içecek ortaya çıkmış olur. Bu efsanenin doğru olup olmadığı bilinmez ancak su götürmez bir gerçek olarak çayın bilinen en eski başlangıcının Çin olduğu söylenebilir. Öyle ki Çince bir isim olan çay kelimesi, Türkçe de dahil olmak üzere pek çok dile aynı şekilde geçmiştir.

Çin kültüründe çay, genellikle edebiyat, sanat ve felsefeyle bağdaştırılırken Budizm ile de yakın bir bağlantısı vardır. Çinllilerin Chan felsefesi ile de ilişkilendirilen Çin'de çay içmek, Tang Hanedanından bugüne insanın da toprak gibi kültür ile işlenişini yansıtır. Antik çağlardan bugüne Çin çayı çeşitleri halen dünyanın her bir ülkesinde farklı şekillerde de olsa tüketilir.

Çin'de Çay Kültürü

Çay, Çin’de milli içecek olarak kabul edilmektedir ve Çin kültüründe çay, saygıyı sembolize eder. Çin çayları günün herhangi bir saatinde, yemek yerken veya yemekten sonra tüketilebilmekte de olsalar kültürün içine işlemiş bir öge olan çayın bunun dışında özel olarak kullanıldığı durumlar da vardır. Bunlara örnek olarak geleneksel Çin düğünlerinde gelin ve damat, düğün seremonisi esnasında anne ve babalarının önünde dizlerinin üstüne çökerek onlara çay ikram ederler ve bu hareketleri evlenen çiftin ailelerine olan saygı ve minnetlerini sunma şekli olur. Bunun yanı sıra toplumdaki genç jenerasyonun saygı göstergesi olarak yaşlılara çay ikram etmesi de Çin kültüründe çayın bir içecekten fazlası haline geldiğini gösterir.

Çin Yeşil Çayı

Çin’de çay bitkisinin yetiştirilmesi ve toplanmasına büyük önem verilir. Çay yapraklarının mevsiminde toplanması, çayın kalitesini yüksek kılar. Oldukça geniş bir coğrafyaya yayılan ülkenin iklimsel özelliklerine de bağlı olarak farklı bölgelerinde farklı çaylar yetiştirilir ve içilir. Genel olarak yeşil çay, kırmızı çay, siyah çay, yasemin çayı ve sarı çay gibi çeşitleri bulunur. Çin yeşil çayı, en eski ve en popüler Çin çayı olarak bilinirken insan sağlığına farklı faydalar sağlaması da mümkündür. Antioksidan özelliğine sahip olan Çin yeşil çayı düzenli tüketilmesi durumunda kansere ve kalp ve damar hastalıklarına yakalanma riskini azaltmaya yardımcı olabilir. Buna ek olarak Çinliler sindirimi kolaylaştırmaya destek olan bir içerik olarak da yemeklerden sonra çay içmeyi tercih ederler.

Çin Çayı Nasıl Demlenir?

Çinliler için çay demlemek, çay yapraklarını sıcak suda bekletmekten çok daha fazlasıdır. Çin’de bir ritüel olan Çin çayını en doğru şekilde demlemek ve içmek iki önemli unsurdur. Cha Dao olarak adlandırılan bu konsept kelime anlamı olarak, “Çay’ın yolu” demektir. Cha Dao’ya felsefi bir yaklaşımla bakarsak dünyanın ekosistemiyle uyum içinde yaşamak için mevsiminde ve toprağın en verimli olduğu dönemde yetişen çay bitkisinin yaprakları özenle seçilerek toplanır. Temiz bir kaynak suyu ile birleştirilir. Bu ritüelde çay yapraklarının ve suyun kalitesi kadar çayı demleyen kişinin de ustalığı önemlidir. Bunun yanı sıra çay ne kadar özenle hazırlanmış olursa olsun insanların yanında içerken eşlik edecek biri olmadığı takdirde tam demlenmemiş demektir. Çay, insanın insanla ve doğayla olan güzel harmonisinin yansıması olarak Çin kültüründe hem günlük hayatın bir parçası hem de geleneklerin vazgeçilmez unsuru olarak varlığını sürdürür.